Negatieve ruimte – Deel 2

Negatieve ruimte; omdat het simpel lijkt… dat maakt het zo geniaal.

Deel 2: Negatieve ruimte in spatiering

In het eerste deel keken we vooral naar de compositie van beeld ten opzichte van tekst. Ruimte tussen tekens en regels kan ook bijdragen aan de leesbaarheid van tekst. Tijdens de workshop ‘Basis Typografie’ krijg je ook te maken met termen als ‘regelafstand’. De regelafstand maakt een tekst écht leesbaarder.

Hieronder kan je goed het verschil zien tussen tekst met verschillende regelafstand. De tekst met meer ruimte zal leesbaarder zijn. Bij te veel ruimte gaat de tekst zweven en kan je oog moeilijker de regels na elkaar lezen. Je kan dus ook te veel ‘ruimte’ maken. Wanneer een tekst niet te lezen is door te weinig of te veel ruimte haakt de lezer af.

tekst voorbeeld spatiering
tekst zwaar zwart of grijs

Wanneer jij door de kieren van je ogen kijkt zie je wat ik bedoel. De compacte tekst is ‘zwarter’ dan de grotere ruimte die wordt in genomen in de tekst ernaast. Ik heb voor het gemak dit even vertaald in onderstaande afbeelding.

Door tekst meer ruimte te geven vormt het een ‘zachter’ beeld en vraagt minder aandacht dan het compacte blok tekst. Titels / koppen worden hierdoor weer belangrijker. Zo hoort dat ook.

Er kan zelfs met ruimte ín het lettertype gespeeld worden. Door de zwaarte van de letter aan te passen of de kleur kan je ook een bepaald gewicht toevoegen.

De vaas of het gezicht - je brein doet de rest

Wat zie jij?

We gaan een stapje verder. Het gebruik van positieve en negatieve ruimte maakt het mogelijk om ‘verborgen’ afbeeldingen te maken. Je ogen maken een beeld af. De foto van de tafel heeft maar drie poten, toch zien wij een tafel die niet omvalt.

We kennen allemaal het beeld van de twee gezichten… of was het toch een vaas? Of de oude vrouw (hekst) en jonge vrouw. Onze hersenen maken het af.

Je brein doet de rest

Waar we ook vaak negatieve ruimtes terug vinden is in logo’s. Volgens het gestalt-principe. Patronen maken een vorm, de hersenen maken er een voorstelling van. Bij het logo van kleurrijker heb ik hier gebruik van gemaakt. We zien allemaal de pauw, maar de onderzijde ontbreekt. De voltooiing komt door onze hersenen. Waar we bij de jonge / oude vrouw vaak maar één van de twee zien is het natuurlijk de bedoeling dat bij een logo de voltooiing altijd ‘hetzelfde’ is.

Voorbeeld van negatieve ruimte in de pauw van KleurRijker
Logo gemaakt door Richard Fonteneau

Bovenstaande logo is misschien wel een van de beste voorbeelden van het gebruik van negatieve ruimte. Ik zou willen dat ik dit logo bedacht had. De credits gaan naar: Richard Fonteneau.

De golfer maakt het gezicht van de Spartaanse soldaat. De swing  vormt de helm. Simpel, gebalanceerd en gewoon: PERFECT.

Conclusie

Aan het einde van dit tweeluik is één ding duidelijk: vormgeving kan niet zonder negatieve ruimte. Je kan de kijker uitdagen door in hun hoofd het beeld af te maken. Je kan door de ruimte dat wat belangrijk is er uit laten springen. Dit alles zonder schreeuwerig te worden. Je boodschap blijft beter hangen als je deze in rust en ruimte aanbied.

Negatieve ruimte in vormgeving: de kunst van het weglaten.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *